زآنکه بس نانْکور و بس نادیدهای
(مثنوی، دفتر اوّل)
ما آدمیان گاه مفهومی را که ارزشِ حقیقی ندارد به جای مطلوبِ دیگری که بسی باارزش است میگیریم. به تعبیرِ مولانا خار را خرما میپنداریم. این اشتباهگرفتن از سرِ غفلتی است که بر ما غلبه دارد. غفلتی که نتیجهٔ بیبصیرتی ماست. ممکن است از علم و دانشِ فراوانی برخوردار باشیم و در شمارِ فرهیختگانِ جامعه باشیم اما با این حال دیدهٔ واقعبین نداشته باشیم و چشمِ بصیرت در وجودِ ما بسته و کور باشد. این نداشتنِ بینش میتواند به علّتِ تکبّر، حسد، بخل، ناسپاسی، حرص و… باشد. زدودنِ این رذایل و کوچکترین اقدامی برای پرهیز از صفاتِ ناپسند، میتواند چشمِ دلِ ما را بگشاید و به ما بینشی بخشد تا هر مفهومی را آنگونه که هست در جایگاهِ حقیقیِ خود در کائنات ببینیم.
علی منهاج





