حال را با قال همره کُن تو اندر راهِ عشق

حال را با قال همره کُن تو اندر راهِ عشق
ور نه چون بی‌مایگان تا کِی دَمِ مبهم زنی
(سنایی غزنوی)

ماندگاری، قوام و سلامت روابط انسانی در این است که گفتار و کردار با حال و احساس درونی همخوانی داشته باشد. این مسئله خصوصاً در روابط عاشقانه اهمیت بیشتری دارد. عاشقی که حرف‌ها و رفتارهای او با آنچه حقیقتاً در درونش نسبت به معشوق می‌گذرد یکی نیست _ و حتی در مواردی با هم ضدیّت دارد _ نمی‌تواند رابطه را حفظ کند. چنین تضادّی خواه و ناخواه رابطه را از بین خواهد برد.
سنایی در رابطهٔ بنده با خدا نیز بر این نکته انگشت می‌گذارد و می‌گوید بنده حقیقی کسی است که گفتارش با احوال درونی او یکی است. به تعبیر او، قال با حال می‌بایست یکی باشد.

علی منهاج