چون زند او نقدِ ما را بر مِحَک

چون زند او نقدِ ما را بر مِحَک
پس یقین را بازداند او ز شک
چون شود جانش محکِّ نقدها
پس ببیند قلب را و قلب را
(مثنوی/دفتر اول)

ما آدمیان معمولا در زندگی روزمره اطرافیان خود را به شیوه های گوناگون محک می زنیم. این شیوه ها گاه انسانی، رایج و هدفدار و گاه سودجویانه است. اما خداوند اگر گاه ما را محک می زند برای آن است که ما خودمان را بشناسیم و دریابیم حرف هایی که می گوییم یا عقایدی را که باور داریم و ایمانی که از آن دم می زنیم با اعمال مان موافق هستند یا میان گفتار و رفتارمان فاصله ای بسیار است. خداوند در محک زدن ما نه پی سودی برای خود است و نه درباره ی ما دچار تردید و شک می باشد. فقط می خواهد در آینه ی محک ما را به خودمان نشان دهد تا به قول مولانا قلب را از قلب بازشنایم و اصل را با فرع با دیده تامل ببینیم. خود را بشناسیم و قدرت و ضعف های مان را در ترازو بگذاریم و سنگین و سبک آن را بسنجیم.

علی منهاج