جمله صحرا مار و کژدم پُر شود

بدبختی، مصیبت و ظلم هنگامی در همه‌جا حکمفرما می‌شود که جاهلی به مقام بالایی برسد. به تعبیرِ مولانا، همه‌جا را مار و کژدم پر می‌کند اگر نادانی به مقامِ صدارت، قدرت و حاکمیّت مطلق برسد. دلیلِ این امر این است که سلطانِ نادان زیردستانِ نادان را به کار می‌گیرد و نه دانایانی که به داد و عدل می‌گرایند. در چنین وضعی آشکار است که دانایان به زیر افکنده می‌شوند و در نتیجه مردمِ عادی نیز روزگاری اسف‌بار پیدا خواهند کرد. در جامعه‌ای که رأسِ قدرت جز جهل، سرمایه‌ای ندارد و کارگزارانِ او نیز جاهلانی تشنه و گرسنهٔ قدرت هستند، سوء استفاده‌ها و ظلم‌های بسیار گسترش می‌یابد و مردم در شرایطی بس سخت زندگی را خواهند گذراند.

حُکم‌مُر: قدرت و حاکمیّتِ مطلقه

علی منهاج