تو یکی تو نیستی ای خوش‌رفیق

انسانی که در ظاهر یک است به تعبیرِ مولانا در باطن و جان یک نیست بلکه گردون و دریایی عمیق است. به تعبیرِ دیگر انسان کونِ جامع است و جمیعِ پدیده‌های عالَم در وجودِ او جمع است. هر آنچه ظاهر و باطن است در وجودِ آدمی پنهان گردیده است. مراتب و مقاماتِ معنوی در هر یک از ما نهاده شده و بسته به آگاهی و جهدی که برای رسیدن می‌کنیم در سطحی از سطوحِ این مقامات و مراتب قرار می‌گیریم. مولانا ارزشِ انسان را از طریقِ توجه دادن به باطن، عالَم‌های بسیار و دنیاهای کشف‌ناشده در وجودِ آدمی به ما گوشزد می‌کند تا قدرِ خود را بدانیم و به سمت و هدفی پیش برویم که در ما به ودیعت نهاده شده و کشف و استفاده از آن بر ما فرض است.

علی منهاج