او ز پندت میکُند پهلو تهی
(مثنوی، دفتر پنجم)
گوش سپردن به پندهای نیکو و انجامِ آنها از صفاتِ پسندیده و نشانهٔ پختگی و بلوغِ فکریِ انسان است. انسانِ دانا و آگاه کسی است که اگر پندی میشنود که سودمند و عاقلانه به نظر میرسد _ حتی اگر از سوی فردی به ظاهر ساده، بیسواد و گمنام باشد _ آن پند را آویزهٔ گوش کند، از یاد نبرد و در انجامِ آن بکوشد. در این بیت مولانا از کسانی یاد میکند که پندپذیر نیستند و به هیچ پندی گوشِ جان نمیسپارند. گرچه ممکن است این افراد به صد زبان و طریقِ لطیف پندی را شنیده باشند؛ ولی هرگز به آن وقعی نمینهند و راهِ نادرستِ خود را ادامه میدهند. آشکار است که نتیجهٔ چنین واکنشی جز ضرر و حتی خطر نیست.
علی منهاج





