جمله قربان اند اندر کیش عشق
(مثنوی/دفتر پنجم)
عشق و ترس ضد هم هستند. آنجا که عشق هست ترسی نیست و آنجا که ترس وجود دارد عشق حضور ندارد. عشق به آدمی عطایایی می بخشد و از او داشته هایی را می ستاند. ترس از جمله حالتهایی است که با ورود عشق می گریزد و ناپدید می شود. هر چه در آدمی وجود دارد در برابر عشق زانو می زند، سر تعظیم فرود می آورد و بندگی عشق را آغاز می کند. ویژگی های منفی در حضور عشق تغییر می کنند و صفات نیک جایگزین آنها می شوند. ویژگی های مثبت نیز تحت تاثیر عشق، سعی در نیک تر شدن دارند. ایمان پر رنگ تر می شود و مفهوم بندگی خداوند عمیق تر در جان آدمی حس می شود. خضوع در برابر معشوق معنا می یابد و ستایش محبوب نه تنها در دل که در جان جوانه می زند. عشق زایشی دوباره است؛ به آدمی پر پرواز می بخشد و حد و مرزهای دربند کننده وجود را می گسلد. انسان عاشق دریا دل می شود؛ شجاعتی می یابد که نه تنها معشوق، بلکه حقیقت خود را ببیند. ترس از هر گوشه وجود آدمی رخت برمی بندد و شخص زوایای پنهان خود را به عیان می بیند. شاید مهم ترین ویژگی عشق آن است که عاشق خود را بی پرده می بیند و جزئیات هستی خود را عمیق و دقیق می شناسد.
علی منهاج
