بر دروغ تو گواهی میدهند
(مثنوی، دفتر چهارم)
از دروغگو باید پرهیز کرد. دروغگو هر حقیقتی را وارونه جلوه میدهد و برای آن از دروغهای بیشتری استفاده میکند.
از لحاظ روانشناختی فرد دروغگو وضعیّت روحی بیثباتی دارد و همین خطری است برای او که دیر یا زود باعث سقوطش میشود.
حضرت علی (ع) میفرمایند: «راستگفتار بر بلندای نجات و کرامت جای دارد و درغگو بر لبهٔ پرتگاه سقوط.»
این دقیقاً همان نکتهٔ روانشناختی است. دروغگو هر لحظه در اضطراب این است که ممکن است دروغ او فاش شود زیرا به هر حال روزی آفتاب حقیقت از پشت ابر بیرون خواهد آمد. این اضطراب در دروغگو در ظاهر او نیز خواه ناخواه هویدا میشود و تشخیص آن آنچنان سخت نیست.
از سوی دیگر، راستگو نه دچار اضطراب است و نه این اضطراب در او هویداست. برعکس، از آرامشی برخوردار است که ظاهر او نیز این آرامش را تأیید میکند. به تعبیر مولانا:
صد نشان باشد درون ایثار را
صد علامت هست نیکوکار را
(مثنوی، دفتر چهارم)
در قرآن نیز در باب صداقت آمده است که: “ای کسانی که ایمان آوردهاید! از خدا بپرهیزید و با صادقان باشید.” (توبه، ۱۱۹)
علی منهاج
