به حرفی میتوان گفتن تمنّای جهانی را
من از ذوقِ حضوری طول دادم داستانی را
(اقبال لاهوری، زبورِ عجم)
من از ذوقِ حضوری طول دادم داستانی را
(اقبال لاهوری، زبورِ عجم)
حرفهای عاشق و معشوق، وقتی که در حضورِ هم هستند، بهانهای برای لذّتِ حضور است. این حرفها نیستند که مهم و اصلِ رابطه به شمار میروند، بلکه صرفاً برای چشیدن و حظ بردن از حضورِ یکدیگر حرفهایی بین عاشق و معشوق رد و بدل میشود. اقبال، در مقامِ عاشقی حقیقی، شجاعانه به این موضوع اعتراف میکند و میگوید اگر نکتهای برای گفتن باشد، هرچند مهم و مفصّل، میتوان آن را در جملهای بیان کرد، اما من از ذوقِ حضور در محضرِ معشوق چنان مست بودم که آن نکتهٔ ساده را طولانیتر بیان کردم و داستانها از آن ساختم. در حضورِ معشوق حرفی برای گفتن نمیماند جز ذوق و حظِّ حضور و سکوتی که خود هزاران حرفِ عاشقانه در نهان دارد اما نیازی به بیان آن نیست. اگر حرفی میانِ عاشق و معشوق هست به زمانِ فراق متعلّق است، نه هنگامِ وصال که هر لحظهٔ آن تماشایی و زیبا است.
علی منهاج
