بر کف هر کس اگر شمعی بُدی
اختلاف از گفتشان بیرون شدی
(مثنوی، دفتر سوم)
اختلاف از گفتشان بیرون شدی
(مثنوی، دفتر سوم)
اختلاف نظرهایی که بین مردم ایجاد میشود به دلیل نبودن آگاهی یا عدم استفاده صحیح از عقل است. به تعبیر مولانا بیشتر مردم شمعی در دست ندارند؛ یعنی بدون اینکه از عقل و آگاهی لازم برخوردار باشند و از خرد خود بهره برند، عمل میکنند و همین امر باعث اختلاف میشود. کسی که بدون نور عقل و آگاهی حرکت میکند هم احتمال دارد خودش در چاه سقوط کند و هم کسی را به اشتباه و ناخواسته در چاه بیندازد. این خرد و آگاهی را ابتدا میبایست از کسی که عاقلتر و آگاهتر است به دست آورد. بدون حضور راهنما و فرد آگاه نمیتوان در راه سعادت و صلح قدم نهاد. اما معمولا اغلب مردم بر عقل خام و آگاهی جزیی خود تکیّه میکنند و همین باعث کجروی و آسیب زدن به خود و دیگران میشود.
علی منهاج
