وز خوشِ تزویر اندر آتشاند
(مثنوی، دفتر دوم)
همهٔ آدمیان به دنبال خوشی هستند. این لذّتطلبی علّتِ اصلیِ افتادن در دامهای مختلف است؛ دامهایی که گرچه از دور بسی زیبا، دلفریب و وسوسهآمیز است، از نزدیک گرگی مکّار، درنده و بیرحم است. خوشیهای دنیوی به تعبیر مولانا آدمی را میسوزاند یعنی همواره آدمی در تب و تاب به دست آوردنِ آنها است، از درون و بیرون مضطر و بی قرار میشود و گویی در آتش میسوزد. خوشیهای زودگذر و فانی با سعادت بسی متفاوت است. آنچه آدمی سزاور است که در پیِ آن برود خوشیهای سطحی و بیارزش و میرا نیست بلکه سعادتی است که با آگاهی و جهد به دست میآید. سعادتی که خوشِ حقیقی همان است و عزّت و کمال، در آن قرار دارد.
علی منهاج





