امتحان خود را کُن آنگه غیر را
(مثنوی، دفتر چهارم)
درست و نادرست را در دیگران دیدن کاری آسان است. اینکه دیگران چگونه هستند و چرا اینگونهاند نه به ما مربوط است و نه دانستنِ آن فایدهای دارد. اما خود را شناختن و پی به درست و نادرستِ خود بردن، خود را محک زدن و به تعبیرِ مولانا، قبل از دیگران خود را موردِ امتحان قرار دادن است که مطلوب است و فایده دارد. بسیاری از خیر و شرّهایی که برای ما اتفاق میافتد به سببِ خودِ ماست و دیگران در آن نقشی ندارند. به جای متهم کردنِ دیگران در شرّهایی که به سمتمان میآید یا تنها خود را مسببِ خیر دانستن؛ باید به نقاطِ ضعف و قوّتِ خود آگاه شویم و آنها را سبب خیرات و شرّها بدانیم.
علی منهاج





