کعبه ی دیدار دوست صبر بیابان اوست
(سعدی/غزلیات)
سعدی در این بیت، به مقام صبر اشاره می کند. برای رسیدن به مقصود باید رنج برد. کسی که طالب گنج های معنوی است، خارهای راه سخت و طولانی سلوک را صبورانه تحمل می کند تا به گلستان برسد. رسیدن به کعبه ی وصال دوست، تحمل بیابان فراق می خواهد. نکته اینجا است که صبر مورد نظر سعدی منفعلانه نیست بلکه پویا و زنده است. کسی که بنشیند و تنها صبر کند هرگز به مقصد نخواهد رسید.
علی منهاج





