از نهیبِ دودِ تلخ از خواب جَست
(مثنوی، دفتر اول)
چه بخواهیم چه نخواهیم دنیا سختیهایی را بر ما تحمیل میکند. بنای دنیا نیمی بر همین سختیهاست. مولانا این سختیها را گرچه تلخ میداند، آنها را مایه بیداری انسان میشمارد. او این سختیها را همچون دودی میداند که در گلوی ما میپیچد و اگر با حرکتی آن را از گلو خارج نکنیم ما را خفه کرده و از بین خواهد برد؛ اما نکتهای که مولانا بسیار هوشمندانه روی آن انگشت تأکید مینهد این است که این سختیها یا دودها میتواند باعث بیداری ما شود. این طور نگاه کردن به سختیها، اعتبار و شاید حتی ضرورت وجود آنها را به ما نشان میدهد. آگاهی و از خواب غفلت بیدار شدن بزرگترین موهبتی است که میتواند به انسانی ارزانی شود.
علی منهاج





